Bu sayfada
Regülasyon (AB) 2025/2083, CBAM'ın ana metnine (2023/956) yeni bir Madde 2a ekledi: bir ithalatçının bir takvim yılında ithal ettiği malların toplam net kütlesi 50 tonu aşmıyorsa, o ithalatçı o yıl CBAM yükümlülüklerinden muaftır.
Madde 2a(1): eşik nasıl işliyor?
Muafiyet, ithalatçının bir takvim yılında ithal ettiği malların net kütlesi, Ek VII nokta 1'de yazılan "tek kütle eşiğini" (single mass-based threshold) kümülatif olarak aşmıyorsa geçerlidir. Ek VII nokta 1 bu eşiği 50 ton net kütle olarak belirler. Metnin kurduğu mantık şudur:
- Eşik, ithalatçı başına ve takvim yılı başına uygulanır; ihracatçının satış miktarına bakmaz.
- Eşik, tüm CN kodlarındaki malların toplam net kütlesine uygulanır: ürün bazında ayrı ayrı 50 ton hakkı yoktur.
- Metin "aşmıyorsa" der; yani tam 50 ton muaf kalır, 50 tonun üzeri kapsam dışı değildir.
- Yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi statüsüne sahip ithalatçı da bu muafiyetten yararlanabilir; muafiyeti ilgili gümrük beyannamesinde beyan eder.
Hangi mallar eşiğin dışındadır? (Madde 2a(4))
| Mal | 50 ton muafiyeti uygulanır mı? |
|---|---|
| Demir-çelik, alüminyum, çimento, gübre | Evet |
| Elektrik, hidrojen | Hayır; Madde 2a(4)'e göre muafiyet elektrik ve hidrojen ithalatına uygulanmaz |
Eşik aşılırsa ne olur? (Madde 2a(2))
Takvim yılı içinde ithalatçı eşiği aşarsa, o takvim yılında ithal edilen tüm malların gömülü emisyonu için bu düzenlemedeki tüm yükümlülüklere tabi olur. Yani muafiyet "ilk 50 tonu bağışlamaz"; eşik aşıldığında yılın tamamı kapsama girer. Buna bağlı üç kural daha vardır:
- Yetkilendirme: Madde 5(1b)'ye göre, 2a kapsamında muaf olan ithalatçı, eşiği aşmayı bekliyorsa yetkilendirilmiş beyan sahibi olmak için başvuru yapar.
- Çeyreklik sertifika bulundurma: Madde 22(2a)'ya göre beyan sahibi, eşiğin aşıldığı çeyreği izleyen çeyreğin sonuna kadar Madde 22(2)'deki bulundurma yükümlülüğünü yerine getirir.
- Geri alım: Madde 23(2)'ye göre eşiği aşacağını bekleyerek yıl içinde sertifika satın alan, ancak eşiği aşmayan beyan sahibinin o sertifikaların tamamı talebi üzerine geri alınır.
Eşiğin ayarlanması (Madde 2a(3) ve Ek VII nokta 2)
Komisyon her yıl 30 Nisan'a kadar, önceki 12 takvim ayının ithalat verisine bakarak eşiğin, muafiyetin gömülü emisyonların en fazla %1'ine uygulanmasını sağlayıp sağlamadığını değerlendirir. Ek VII nokta 2'deki yöntemle hesaplanan eşik, geçerli eşikten 15 tondan fazla sapıyorsa Komisyon delegeli tasarrufla eşiği değiştirir; yeni eşik izleyen takvim yılının 1 Ocak'ından itibaren uygulanır. Yani 50 ton ileride değişebilir.
Örnek (hayali rakamlar)
AB'deki bir ithalatçı bir yıl içinde Türkiye'den 30 ton çelik, İtalya'dan 15 ton gübre alıyor: toplam 45 ton (iki farklı mal, tek eşik). Eşiği aşmadığı için o yıl muaftır. Aynı ithalatçı yılın sonlarında 10 ton daha çelik alırsa toplam 55 tona çıkar ve eşik aşılır; bu durumda o yıl ithal ettiği 55 tonun tamamı için yükümlülükler doğar.
Türk ihracatçı için ne anlama gelir?
- Eşik sizin değil, alıcınızın toplam yıllık ithalatına bakar. Sizden aldığı miktar küçük olsa da alıcınız başka kaynaklardan aldıklarıyla birlikte eşiği aşıyorsa o yıl kapsama girer.
- Bu yüzden "bizim sevkiyatımız küçük" demek tek başına yeterli değildir. Alıcınızın toplam ithalat durumunu ondan öğrenin.
- Elektrik veya hidrojen ihraç ediyorsanız eşik hiç devreye girmez.
- Eşiğin denetimi ve yapay bölme yasağı için bkz. 50 ton eşiğinin denetimi ve yaptırımları.
Not: Eşik ve istisnalar mevzuat değişikliğiyle güncellenebilir; Madde 2a(3) bunu zaten öngörür. Karar vermeden önce güncel metni resmî kaynaklardan doğrulayın.
Sık sorulan sorular
50 ton eşiği Türkiye'deki üreticiye mi uygulanır?
Hayır. Eşik, AB'deki ithalatçının bir takvim yılında ithal ettiği toplam net kütleye bakar (Madde 2a(1)); ihracatçının satış miktarına değil.
Elektrik ihracatı için eşik var mı?
Hayır. Madde 2a(4)'e göre muafiyet elektrik ve hidrojen ithalatına uygulanmaz.
Tam 50 ton ithal eden muaf mıdır?
Madde 2a(1) "aşmıyorsa" der ve Ek VII 50 ton net kütle olarak belirlenmiştir; bu nedenle tam 50 ton eşiği aşmaz. 50 tonu bir kilo bile aşan ithalatçı için o yılın tamamı kapsama girer (Madde 2a(2)).
Eşiğin altındaysam veri tutmam gerekir mi?
Alıcınızın eşiğin altında kalıp kalmayacağı yıl içinde değişebilir; eşik aşılırsa o yılın tüm ithalatı kapsama girer. Verinizi düzenli tutmak, alıcınızın durumu değişirse hazırlıksız yakalanmamanızı sağlar.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; danışmanlık veya hukuki görüş değildir. Mevzuat zaman zaman değişir, karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynakları ve gerekirse bir gümrük/CBAM danışmanını kontrol edin.