CarbHQ Bilgi Merkezi
Türk ihracatçıları için güncel mevzuat, hesaplama rehberleri, sektör içerikleri ve ücretsiz araçlar.
CBAM, Türkçe adıyla SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması): neyi kapsar, kimin yükümlülüğü var, 2026'dan itibaren Türk ihracatçıları ne yapmalı?
Rehberi okuCBAM, Türkçe adıyla SKDM (Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması): neyi kapsar, kimin yükümlülüğü var, 2026'dan itibaren Türk ihracatçıları ne yapmalı?
Regülasyon (AB) 2025/2083'ün Madde 2a'sı ve Ek VII: 50 tonluk yıllık kütle eşiği nasıl hesaplanır, hangi mallar dışındadır, eşik aşılırsa ne olur?
CBAM kesin dönem takvimi: yetkilendirme başvurusu, sertifika satışının başlangıcı, 2026 ithalatı için ilk beyan tarihi, 2026 çeyreklik sertifika fiyatları ve ihracatçının hazırlığı.
Ürünün hangi yıl üretildiği ve hangi yıl verisinin kullanılacağı: takvim yılı kuralı, ithalat yılı varsayımı ve kanıtla çürütme, öncüllerde ağırlıklı ortalama (2025/2547 Madde 7, 13, 14).
CBAM mevzuatındaki temel terimlerin yönetmelik tanımlarına göre Türkçe açıklaması (gömülü emisyon, öncül, fonksiyonel birim, sistem sınırı, raporlama dönemi...) ve hangi ürün kategorisinde hangi sera gazının sayıldığı.
Kimin ne yükümlülüğü var: AB'deki ithalatçının CBAM beyan sahibi olması, dolaylı gümrük temsilcisi, üçüncü ülke tesis işletmecisinin CBAM Kaydı'na kaydı ve doğrulayıcının rolü (2023/956 Madde 3–5, 10, 17, 18 ve 25; 2025/2083 ile değişen hali).
CBAM gömülü emisyon hesabının adımları: direkt emisyon, dolaylı emisyon (hangi sektörlerde), öncül malzemeler, varsayılan değer ve sektöre göre mark-up, serbest tahsis ve doğrulama.
CBAM kapsamında tedarikçilerden emisyon verisi istemenin pratik yolu: ne istenmeli, örnek talep metni, nasıl takip edilmeli, hangi belgeler saklanmalı.
CBAM gömülü emisyonunda gerçek (doğrulanmış) veri ile AB varsayılan değeri arasındaki fark: ne zaman hangisi kullanılır, mark-up'ın maliyete etkisi, hayali hesap örneği.
CBAM'da precursor (öncül malzeme) tanımı (2025/2547 md. 1(7)), basit ve karmaşık ürün ayrımı, örnekler, veri toplama ve varsayılan değer kuralları.
CBAM serbest tahsis ayarlaması: mantığı, FAA = SEFA × M formülü, benchmark ve CBAM faktörü ile CSCF'nin rolü, sertifika yükümlülüğüne etkisi ve hayali hesap örneği.
AB'nin CBAM varsayılan değer tabloları (Uygulama Regülasyonu 2025/2621): hangi ek ne için, ülke ve diğer ülkeler satırı, toplam emisyon sütunu, mark-up ve adım adım kullanım.
CBAM'da emisyon hesabının temeli: sistem sınırı, üretim süreci, fonksiyonel birim (ton, ton klinker, kg azot), birden fazla üretim rotası ve tesisi bölme yasağı. Uygulama Regülasyonu 2025/2547 Madde 3 ve 4.
2025/2547 Ek I'e göre çimento (klinker, çimento, kalsine kil, alüminli çimento), hidrojen, amonyak, nitrik asit, üre ve karma gübrelerin sistem sınırları; bileşim aralıkları ve müşteriye özel bileşim kuralı.
2025/2547 Ek I'e göre sinter cevheri, pik demir, DRI, ham çelik (BOF ve EAF), demir-çelik ürünleri, işlenmemiş alüminyum (birincil, ikincil) ve alüminyum ürünlerinin sistem sınırları ve kapsam dışı işlemler.
CBAM'da dolaylı emisyon: hangi ürünlerde hesaba girer, birden fazla elektrik kaynağında ağırlıklı ortalama, doğrudan teknik bağlantı veya PPA ile gerçek değer kullanımı ve istenen kanıtlar (2025/2547 Madde 8–9, Ek II D).
CBAM'da tesis düzeyinde doğrudan emisyon izleme: hesaplamaya dayalı (standart ve kütle dengesi) ile ölçüme dayalı yöntem, yanma emisyonu formülü, biyokütle sıfırlama ölçütleri ve CO2 transferi kuralları (2025/2547 Ek II B).
Tesis emisyonunun üretim süreçlerine ve ürünlere nasıl dağıtılacağı: ölçülebilir ısı, kojenerasyon, atık gaz, uzlaştırma faktörü ve molar oran kuralı (2025/2547 Ek II C ve Ek III A).
Başka tesisten alınan öncülün gerçek emisyon verisinin kullanılabilmesi için aranan şartlar: akredite doğrulayıcı raporu, raporlama dönemi, eksik veri halinde varsayılan değer, AB menşeli öncülde sıfır kuralı (2025/2547 Ek II A.1, E; Ek III B).
Varsayılan değerlerden daha düşük resmî verilerin Komisyon'a nasıl sunulacağı: elektrik ve dolaylı emisyon için ülke başvurusu (Ek II D.2.3, D.4.4), bölgesel uyarlama (Ek V), 30 Haziran süresi, beş yıllık ortalama.
CBAM'da ülke kavramı: menşe tercihsiz menşe kurallarına göre belirlenir (Madde 2(5)); muaf ülkeler (Ek III); varsayılan değer tablosunda ülke satırı yoksa veya '–' ise 'diğer ülkeler' tablosu kullanılır (Reg. 2025/2621).
Serbest tahsis ayarlamasının (FAA) hesabı: Uygulama Reg. 2025/2620 Denklem 1–6, gerçek veri ve varsayılan değer yolları, öncüller, birden çok tesisten gelen öncüllerin ağırlıklı ortalaması, elektrik için sıfır, CBAM benchmark sütunları.
Varsayılan değerin hukuki dayanağı (2023/956 Madde 7 ve Ek IV nokta 4, 4.1, 7; 2025/2083 ile değişen metin): ülke ortalaması + orantılı ek pay, güvenilir veri yoksa en yüksek yoğunluklu 10 ihracatçı ülke, bölgeye özgü uyarlama ve sonuçları.
Tesis operatörünün alıcıya ve doğrulayıcıya ilettiği emisyon verisi: düzenlemeye göre hangi rapor, hangi içerik, hangi dil ve hangi raporlama dönemi (2025/2547 Madde 10, Ek IV); Excel şablonunun yeri.
CBAM doğrulaması (2025/2551 ve 2025/2546): kim doğrular, neyi doğrular, Türkiye'deki doğrulayıcılar için akreditasyon, doğrulayıcının isteyeceği belgeler ve takvim.
Gerçek emisyon verisi kullanacak tesisler için CBAM izleme planı: Uygulama Regülasyonu 2025/2547 Ek II A.5'teki 22 asgari unsur, İngilizce şartı, izleme ilkeleri.
Tesis işletmecisinin hazırlayacağı emisyon raporu: özet rapor, deklarant-özel ek, İngilizce şartı ve Ek IV şablonundaki asgari bilgiler (Uygulama Regülasyonu 2025/2547 Madde 10).
Ölçüm cihazı seçimi, EN/ISO standartları, belirsizlik, kalibrasyon, 'makul olmayan maliyet' hesabı (80 €/tCO2e, 4.000 €), yuvarlama ve kayıtların en az altı yıl saklanması (2025/2547 Ek II A.2–A.3).
CBAM doğrulayıcılarının akreditasyonu (Delege Reg. 2025/2551): başvuru, kapsam grupları (Ek I), değerlendirme, 5 yıllık sertifika, gözetim, üçüncü ülkede yerleşik başvurucular ve Reg. 2023/956 Madde 10a kaydı.
Fiziksel saha ziyaretinin ne zaman sanal ziyaretle değiştirilebileceği veya atlanabileceği (Uygulama Reg. 2025/2546 Madde 2–4) ve doğrulayıcının uyguladığı %5 önemlilik düzeyi (Madde 5).
Doğrulama raporunun içeriği (Uygulama Reg. 2025/2546 Madde 6 ve Ek şablonu) ve düzenleme kuralları (Delege Reg. 2025/2551 Ek II 2.14–2.20): dört görüş türü, bağımsız gözden geçirme, 1 Ocak 2027'den itibaren CBAM Kaydı'nda düzenleme, İngilizce.
Üçüncü ülkedeki tesis işletmecisinin CBAM Kaydı'na kaydı (Reg. 2023/956 Madde 10, 14; 2025/2083 ile yenilenmiş): kayıt bilgileri, 5 yıllık geçerlilik, işletmeci yükümlülükleri, gizlilik ve kamuya açık bilgiler.
Demir-çelik ürünleri ihraç eden Türk üreticiler için CBAM: kapsam, üretim rotası, öncül malzemeler, dolaylı emisyon kuralı ve alıcıya hangi veriyi vermeniz gerekir.
Alüminyum ürünleri AB'ye ihraç eden Türk üreticiler için CBAM: dolaylı emisyon kuralı (Ek II), öncül malzemeler (alümina dahil değil), PFC, mark-up ve hazırlık listesi.
Çimento ihraç eden Türk üreticiler için CBAM: dolaylı emisyonun hesaba katılması, öncül malzemeler, mark-up ve alıcıya sağlanacak veri.
Gübre ihraç eden Türk üreticiler için CBAM: gübrede mark-up 2026 ve sonrası için %1, dolaylı emisyonun dahil olması, öncüller ve veri hazırlığı.
AB Komisyonu Q3 2026 CBAM sertifika fiyatını 5 Ekim 2026'da yayımladı: 82,32 €/tCO2e. 2026 çeyreklik fiyatları, fiyatın nasıl belirlendiği ve ihracatçıya etkisi.
Üçüncü ülkede ödenmiş karbon fiyatının CBAM sertifika yükümlülüğünden düşülmesi (Reg. 2023/956 Madde 9, 2025/2083 ile yenilenmiş hali): fiilen ödenmiş fiyat, bağımsız kişi onayı, 2027'den itibaren yıllık varsayılan karbon fiyatları, dört yıl saklama.
Yönetmeliğin dolanma tanımı ve örnekleri: ürünü Ek I dışına çıkaracak küçük değişiklikler, ithalatı 50 ton eşiğinin altında kalmak için yapay bölme, tesisi ticari gerekçesiz bölme; Komisyon soruşturması (Reg. 2023/956 Madde 27 ve 25a, Reg. 2025/2547 Madde 4(7)).
50 ton eşiğinin izlenmesi ve uygulanması (Reg. 2023/956 Madde 25, 25a, 26(2a), 27(2)(b) — 2025/2083 ile eklenen hükümler): Komisyon'un %90 listesi, yetkili makam kararı, gerçek olmayan düzenlemeler, ceza ve indirim.
CBAM sertifikalarının satışı (1 Şubat 2027), fiyatı, çeyreklik %50 tutma yükümlülüğü, 30 Eylül teslimi, geri alım (31 Ekim) ve iptal (1 Kasım): Reg. 2023/956 Madde 20–24, 26 ve 2025/2083 değişiklikleri.
Yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibi statüsü (Reg. 2023/956 Madde 5, 17; 2025/2083 değişiklikleri): başvuru içeriği, dolaylı gümrük temsilcisi, teminat, 15 takvim günü danışma, 31 Mart 2026 başvurularında geçici ithalat.
AB'nin CBAM yükümlülüklerini Türkiye'nin İklim Kanunu (7552), TR ETS pilot uygulaması ve ulusal izleme-doğrulama mevzuatından ayırarak anlatır; Türk ihracatçıya doğrudan bir SKDM yükümlülüğü getiren bağlayıcı düzenleme bulunamadı.
Bu aramayla eşleşen rehber bulunamadı.
CN kodunuzun CBAM kapsamında olup olmadığını kayıt olmadan kontrol edin.
Direkt, dolaylı ve öncül katkısını adım adım hesaplayın; her rakamın formülünü görün (ücretsiz kayıtla).
Tam GTİP numaranızı Ticaret Bakanlığı'nın resmî arama aracından bulun.
*Demir-çelik, alüminyum, çimento ve gübre için AB ithalatçısı başına yıllık eşik; elektrik ve hidrojen bu eşiğe dahil değil. Mevzuat bilgileri resmî AB kaynaklarından doğrulanarak yazılır; her rehberin sonunda kaynaklar listelenir.
CN kodunuzu girin, kayıt olmadan kapsam durumunu görün.
Ücretsiz Kapsam Kontrolü