Bu sayfada
Tesis operatörü olarak emisyon verinizi AB'deki alıcınıza ve doğrulayıcıya bir şablonla iletirsiniz. Bu rehber, şablonun dayandığı düzenleme metnini anlatır: neyi, hangi dilde, hangi dönem için ve hangi yolla ileteceğinizi.
Şablonun hukuki dayanağı
Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547 Madde 10(1), gömülü emisyon gerçek emisyona göre hesaplandığında operatörün bir emisyon raporu ve bunun bir özetini hazırlamasını ister; bunların asgari içeriği Ek IV'ün 1.1 ve 1.2 noktalarındaki şablonlarda yazılıdır. Elektriğin gömülü emisyonu gerçek emisyona göre hesaplanıyorsa ayrıca Ek IV nokta 1.1.1'deki bilgileri içeren bir deklarant-özel ek hazırlanır. Ayrıntılı içerik için bkz. operatörün emisyon raporu.
Komisyonun ayrıca bir Excel dosyası yayımladığı bilinir; ancak bu rehberin dayandığı düzenleme metinlerinde (2023/956, 2025/2083, 2025/2546, 2025/2547, 2025/2551) Excel veya XML gibi bir dosya biçimi geçmez. Bu yüzden Excel dosyasının sayfa yapısını, hücre renklerini ya da sürüm bilgisini burada anlatmıyoruz; onları doğrulayabileceğimiz bir düzenleme metni yok. Kullandığınız dosyanın içeriği Ek IV'ün asgari bilgilerini karşılıyor mu, bunu Ek IV'e bakarak kontrol edebilirsiniz.
Hangi dilde, hangi yolla?
- Dil: Operatörün emisyon raporu İngilizce sunulur (2025/2547 Madde 10(4)).
- CBAM Kaydı'na kayıtlıysanız: rapor, özet ve varsa deklarant-özel ek doğrulayıcıya Kayıt üzerinden iletilir (Madde 10(2)).
- Kayıtlı değilseniz: aynı belgeler doğrulayıcıya Kayıt dışındaki yollarla iletilir (Madde 10(3)).
- Alıcıya aktarım: Kayıt'a kayıtlı operatör, doğrulamaya ve ödenen karbon fiyatına ilişkin bilgiyi yetkilendirilmiş CBAM beyan sahibine açabilir; beyan sahibi bu bilgiyi Madde 8'deki yükümlülüğünü yerine getirmek için kullanma hakkına sahiptir (Regülasyon 2023/956 Madde 10(7), 2025/2083 ile değişik).
Hangi raporlama dönemi?
2025/2547 Madde 1(5), raporlama dönemini malın üretildiği takvim yılı olarak tanımlar. Madde 7'ye göre 2026'da ithal edilen mal için dönem 2026 yılıdır; başka yılda ithal edilen mal için varsayılan olarak ithal yılı geçerlidir, ancak fiili üretim zamanını gösteren yeterli kanıt varsa dönem malın üretildiği dönemdir. Elektrik için dönem ithalat yılıdır. Öncüller için varsayılan dönem, karmaşık malın üretim yılıdır (Madde 13). Bu düzenleme metinlerinde "en az üç aylık dönem" gibi bir alt sınır görmedik; yeni tesisler için Ek IV'ün 8. maddesi yalnızca izleme için kullanılan sürenin (ay olarak) bildirilmesini ister.
Adım adım
- Tesisi ve işletmeciyi tanımlayın (Ek IV 1.1, madde 1); üretim süreçlerini, yakıtları ve malzemeleri izleme planınıza göre listeleyin (madde 2).
- Dolaylı emisyon için elektriğin kaynaklarını, miktarlarını ve emisyon faktörlerini yazın (madde 3, 4 ve 12). Bu bölüm yalnızca Ek II'de listelenmeyen ürünler için gerekir.
- Raporlama döneminin toplam doğrudan emisyonunu ve üretim miktarlarını girin (madde 7 ve 13), ardından her ürün için fonksiyonel birim başına özgül gömülü emisyonu, veri kalitesini ve varsayılan değer payını belirtin (madde 15).
- Başka tesisten satın aldığınız öncüller için Ek IV'ün öncül maddelerini doldurun (madde 18–25); bkz. precursor nedir?
- Raporun özetini (Ek IV nokta 1.2) hazırlayın; elektrik için ayrıca deklarant-özel eki hazırlayın.
Dikkat edilecekler
- Rapor, tesis ve raporlama dönemi bazındadır; Ek IV doğrulanacak tesisi adı, CBAM Kaydı'ndaki kimliği, UN/LOCODE'u ve koordinatlarıyla tanımlar.
- Gerçek veri, gömülü emisyon gerçek emisyona göre belirlendiğinde akredite doğrulayıcı tarafından doğrulanır (Regülasyon 2023/956 Madde 8(1), 2025/2083 ile değişik).
- CBAM beyanını AB'deki yetkilendirilmiş beyan sahibi (ithalatçı) verir; sizin raporunuz onun beyanının dayanağıdır (Madde 6).
CarbHQ, tesis ve ürün kayıtlarınızdan yola çıkarak bu verileri derlemenize yardımcı olan bir "Resmî AB İletişim Şablonu" bölümü sunar. Çıktının Ek IV'ün asgari içeriğini karşılayıp karşılamadığını doğrulayıcınızla teyit etmenizi öneririz.
Sık sorulan sorular
Şablonu Türkçe doldurabilir miyim?
Operatörün emisyon raporu İngilizce sunulur (2025/2547 Madde 10(4)). Çalışma dosyalarınızı Türkçe tutabilirsiniz, ancak iletilen rapor İngilizce olmalıdır.
Şablonu kim doldurur, üretici mi ithalatçı mı?
Raporu operatör (tesisi işleten veya kontrol eden kişi) hazırlar (2025/2547 Madde 10(1)). CBAM beyanını sunan taraf ise yetkilendirilmiş beyan sahibidir (ithalatçı).
Rapor için en az kaç aylık dönem gerekir?
İncelediğimiz düzenleme metinlerinde bir asgari süre görmedik. Raporlama dönemi takvim yılı olarak tanımlanır (2025/2547 Madde 1(5)); yeni tesisler için izleme süresi ay olarak bildirilir (Ek IV madde 8). Sürenin ayrıntısını doğrulayıcınızla teyit edin.
Şablonun yerine API veya XML ile veri gönderebilir miyim?
İncelediğimiz düzenleme metinlerinde böyle bir arayüz veya dosya biçimi tanımlanmamıştır. Metinlerde yer alan kanal, operatörün Kayıt'a kayıtlıysa raporu Kayıt üzerinden doğrulayıcıya iletmesidir (2025/2547 Madde 10(2)).
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; danışmanlık veya hukuki görüş değildir. Mevzuat zaman zaman değişir, karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynakları ve gerekirse bir gümrük/CBAM danışmanını kontrol edin.