Karmaşık ürünlerde, tedarikçilerinizin sağladığı ara malzemelerin emisyonu da ürününüzün CBAM hesabına girer. Bu veriyi toplamak çoğu firmanın en zaman alan işidir.
Ne istemelisiniz?
Başka bir tesisten satın aldığınız öncül için hangi veri setinin belirleneceğini Uygulama Regülasyonu 2025/2547 Ek II, bölüm E, nokta (2) sayar. Tedarikçinizden istemeniz gereken başlıca bilgiler şunlardır:
| İstenecek bilgi | Dayanak (2025/2547 Ek II, E(2)) |
|---|---|
| Öncülün menşe ülkesi | (a) |
| Üretildiği tesis: varsa CBAM Kaydı'ndaki tesis tanımlayıcısı, UN/LOCODE, adres (İngilizce yazımıyla) ve coğrafi koordinatlar | (b) |
| Kullanılan üretim rotaları | (d) |
| Gömülü emisyonun belirlenmesi için gereken özgül parametrelerin değerleri | (e) |
| Ton öncül başına özgül gömülü emisyon (direkt ve uygulanıyorsa dolaylı; tCO2e/ton), son mevcut raporlama döneminin ortalaması | (f) |
| Tedarikçinin kullandığı raporlama döneminin başlangıç ve bitiş tarihi | (g) |
| Doğrulama raporu (üçüncü ülke tedarikçisi için, aşağıya bakın) | Ek II, A.1 nokta 4 |
Menşe ülke Regülasyon 2023/956 Ek III nokta 1'de sayılan ülke veya bölgelerden biriyse (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre ve listedeki bazı bölgeler), öncülün özgül gömülü emisyonu sıfır kabul edilir (E(2)(h)). Türkiye bu listede yer almaz.
Doğrulama şartı: Ek III nokta 1 kapsamında olmayan üçüncü ülkelerde üretilen öncüller için tedarikçiden alınan gerçek veri ancak şu iki şartla kullanılabilir: veri, Delege Regülasyon 2025/2551 md. 18 uyarınca geçerli akreditasyona ve ilgili sektör kapsamına sahip bir doğrulayıcının verdiği doğrulama raporundan alınmalı ve rapor, öncülün üretildiği raporlama dönemini kapsamalıdır (2025/2547 Ek II, A.1 nokta 4).
Örnek talep metni
"Merhaba, AB'ye ihraç ettiğimiz ürünlerde CBAM kapsamında kullandığımız [ürün adı] (CN [kod]) için, [dönem] raporlama dönemine ait üretim tesisinizin ton başına gömülü emisyon değerini (tCO2e/ton; direkt ve varsa dolaylı ayrı ayrı), tesisinizin tanımlayıcı bilgilerini ve üretim rotanızı, ayrıca değerin dayandığı akredite doğrulayıcı raporunu [tarih] tarihine kadar paylaşabilir misiniz?"
Pratik öneriler
- Net bir talep yazın. Hangi ürün, hangi raporlama dönemi ve hangi birim isteniyor, tek mesajda açıklayın. Operatörün emisyon raporu İngilizce sunulur (2025/2547 md. 10(4)); tedarikçiyle yazışmayı kendi dilinizde yürütebilirsiniz, ancak istenen belgenin İngilizce biçimini belirtin.
- Süre verin ve takip edin. Yanıtsız kalan talepleri belirli aralıklarla hatırlatın; kim ne zaman yanıtladı, kayıt altında olsun.
- Gerçek veriyi tercih edin. Tedarikçiden eksik veya sonuçsuz veri gelen her öncül miktarı için varsayılan değerler kullanılır (2025/2547 Ek II, E(3)); varsayılan değerlere mark-up uygulanır, bu da maliyeti yükseltir. Gerçek ve varsayılan değerleri birleştirmek de mümkündür: bazı öncüller için gerçek, diğerleri için varsayılan değer kullanılabilir (Ek II, A.1 nokta 2).
- Belgeleri saklayın. Doğrulayıcı, verinin dayanağını görmek isteyebilir.
- Sürümleri koruyun. Tedarikçi veriyi güncellerse eski değeri silmeyin; hangi hesabın hangi veriye dayandığı izlenebilir kalsın.
Yalnızca bir tabloyla yetinmeyin
E-postayla gelen Excel dosyalarını tek tek takip etmek hata riskini artırır. Talepleri, yanıtları ve belgeleri tek yerde tutmak, hem hesabın izlenebilirliğini hem de doğrulama sürecini kolaylaştırır.
Sık sorulan sorular
Tedarikçim veri vermezse ne olur?
Tedarikçiden eksik veya sonuçsuz veri gelen öncül miktarları için AB'nin varsayılan değerleri kullanılır (2025/2547 Ek II, E(3)); varsayılan değerlere mark-up eklendiği için sonuç genellikle daha yüksektir.
Tedarikçi AB dışında ise aynı kurallar geçerli mi?
Veri talebi aynıdır. Fark şudur: Ek III nokta 1'deki ülkelerde üretilen öncüllerin özgül gömülü emisyonu sıfır kabul edilir; diğer üçüncü ülkelerde gerçek veri ancak akredite doğrulayıcının raporuna dayanıyorsa kullanılabilir (2025/2547 Ek II, A.1 nokta 4).
Hangi belgeleri saklamalıyım?
Tedarikçinin gönderdiği veri seti, doğrulama raporu ve yazışma kayıtları; ayrıca kendi tarafınızdaki ölçüm ve sayaç kayıtları. Ayrıntı için doğrulama rehberine bakın.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; danışmanlık veya hukuki görüş değildir. Mevzuat zaman zaman değişir, karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynakları ve gerekirse bir gümrük/CBAM danışmanını kontrol edin.