Bu sayfada
CBAM'da hangi süreçlerin emisyonunun hesaba katılacağı ürün kategorisine göre belirlenir. Bu rehber çimento ve gübre kategorileri için yönetmelikteki sistem sınırlarını ve bileşim kurallarını özetler.
CN kodundan ürün kategorisine
2025/2547 Ek I, nokta 2, Tablo 1, her CN kodunu bir "toplulaştırılmış ürün kategorisi"ne eşler. Sistem sınırları bu kategoriler için tanımlanır.
| CN kodu | Kategori | Sera gazı |
|---|---|---|
| 2507 00 80 | Kalsine kil | CO2 |
| 2523 10 00 | Çimento klinkeri | CO2 |
| 2523 21 00, 2523 29 00, 2523 90 00 | Çimento | CO2 |
| 2523 30 00 | Alüminli çimento | CO2 |
| 2808 00 00 | Nitrik asit | CO2 ve N2O |
| 3102 10 | Üre | CO2 |
| 2814 | Amonyak | CO2 |
| 2834 21 00; 3102 (3102 10 hariç); 3105 (3105 60 00 hariç) | Karma gübreler | CO2 ve N2O |
| 2804 10 00 | Hidrojen | CO2 |
Çimento kategorileri (Ek I, nokta 3.2–3.5)
- Çimento klinkeri: gri ve beyaz klinker arasında ayrım yapılmaz (3.3.1). Doğrudan emisyon izlemesi şunları dikkate alır: kireçtaşı ve diğer karbonatların kalsinasyonu, geleneksel fosil fırın yakıtları, alternatif fosil bazlı fırın yakıtları ve hammaddeler, biyokütle fırın yakıtları (atık kaynaklı yakıtlar gibi), fırın dışı yakıtlar, hammaddelerdeki karbonat dışı karbon içeriği veya fırın karışımında kullanılan uçucu kül gibi alternatif hammaddeler ve baca gazı yıkamada kullanılan hammaddeler; ayrıca Ek II B.9.2'deki ek hükümler (3.3.2).
- Çimento: doğrudan emisyon izlemesi, malzemelerin kurutulması için gereken ilgili tüm doğrudan veya dolaylı bağlantılı süreçleri dikkate alır (3.4.2).
- Kalsine kil: hammadde hazırlama, karıştırma, kurutma, kalsinasyon ve baca gazı temizleme; yakıt yanması ve hammaddelerden CO2 (3.2.2).
- Alüminli çimento: yakıt yakılan süreçler, ayrıca varsa hammaddelerdeki karbonatlardan proses emisyonları ve baca gazı temizleme (3.5.2).
Klinker için Ek II B.9.2 iki yöntem tanımlar: Yöntem A (girdi bazlı) ve Yöntem B (çıktı bazlı); atılan toz için ayrı kurallar vardır. Ayrıntılar için doğrudan metne bakın.
Gübre kategorileri (Ek I, nokta 3.6–3.10)
- Hidrojen: yalnızca saf hidrojen veya amonyak üretiminde kullanılabilir hidrojen-azot karışımı üretimi dikkate alınır. Rafineri veya organik kimya tesislerinde yalnızca tesis içinde kullanılan ve Ek I ürünlerinin üretiminde kullanılmayan sentez gazı ya da hidrojen tüketimi kapsam dışıdır (3.6.1).
- Amonyak: iki rota tanımlıdır: doğal gaz veya biyogazın buhar reformingi ile Haber-Bosch ve kömür ya da diğer yakıtların gazlaştırılması ile Haber-Bosch. Her iki rotada da tüm yakıtlar enerji amaçlı olsun olmasın izlenir (3.7.2).
- Nitrik asit: CO2'ye ek olarak N2O izlenir. Üretim sürecinden N2O yayan tüm kaynaklar, azaltılmamış ve azaltılmış emisyonlar dahil, izlenir. Yakıt yanmasından kaynaklanan N2O izlemeden hariçtir (3.8.2).
- Üre: başka bir tesisten süreç girdisi olarak alınan CO2, o CO2 üretildiği tesiste emisyon olarak sayılmamışsa emisyon kabul edilir (3.9.2).
- Karma gübreler: amonyum nitrat, kalsiyum amonyum nitrat, amonyum sülfat, amonyum fosfatlar, üre amonyum nitrat çözeltileri ile NP, NK ve NPK gübrelerini kapsar; karıştırma, nötralizasyon, granülasyon ve prilling gibi tüm işlemler dahildir (3.10.1).
Karma gübrede azot formları kaydedilir
Nokta 3.10.1: son üründeki farklı azot bileşiklerinin miktarları, (AB) 2019/1009 sayılı Regülasyona uygun olarak kaydedilir: amonyum (NH4+) olarak N, nitrat (NO3−) olarak N, üre olarak N ve diğer (organik) formlardaki N.
Farklı klinker veya azot oranları: bileşim aralıkları
Fonksiyonel birimi klinker tonu veya azot kilogramı olan ürünler farklı bileşim aralıklarında satılıyorsa işletmeci, her aralık için ortalama klinker veya azot içeriğini kullanarak özgül gömülü emisyonu hesaplar (2025/2547 Ek III, nokta B, Denklem 64–66). Bileşim aralıkları %10'dan geniş olamaz.
Müşterinin talebine göre özel bileşimle üretilen ürünlerde işletmeci, her sevkiyat için klinker veya azot içeriğini gösteren bir beyan düzenler ve özgül gömülü emisyonu bu sevkiyatın içeriğiyle hesaplar (aynı nokta).
Hayali örnek: Tesisiniz %44–%46 azotlu bir gübre ile %33–%35 azotlu bir gübre satıyor ve her ikisinin özgül emisyonu azot kilogramı başına hesaplanmış olsun. İkisi için ayrı bileşim aralığı kullanırsınız; her aralığın genişliği 2 puandır ve %10 sınırının altındadır (metin "%10'dan büyük olamaz" der; birimi ayrıca belirtmez, bizim okumamız yüzde puanıdır). Rakamlar tamamen hayalidir.
CarbHQ'daki birim çevirici bu hesabı kolaylaştırmak için vardır (bkz. gübre rehberi ve çimento rehberi).
Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547'nin (22.12.2025) metnine dayanır. Madde ve ek numaraları paragraf içinde verilmiştir; hüküm sizin durumunuza uyuyor mu diye mutlaka kaynak metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.
Sık sorulan sorular
Gri ve beyaz klinker için ayrı hesap gerekir mi?
Hayır. Ek I nokta 3.3.1: gri ve beyaz çimento klinkeri arasında ayrım yapılmaz.
Karma gübrede hangi azot bilgisi kaydedilir?
Nokta 3.10.1: amonyum, nitrat, üre ve diğer (organik) formlardaki azot miktarları, (AB) 2019/1009 sayılı Regülasyona uygun olarak.
Bileşim aralığı en fazla ne kadar olabilir?
Ek III B: %10'dan büyük olamaz.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; danışmanlık veya hukuki görüş değildir. Mevzuat zaman zaman değişir, karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynakları ve gerekirse bir gümrük/CBAM danışmanını kontrol edin.