Demir-Çelik ve Alüminyum İçin CBAM Sistem Sınırları ve Üretim Rotaları

Demir-çelik kategorileri (Ek I, nokta 2 ve 3.11–3.16)

Kategorilerin tam CN eşlemesi Ek I Tablo 1'de yer alır; yukarıdaki tablo özet içindir.

Rota bazında sınırlar

• Sinter cevheri (3.11): her türlü demir cevheri pelet üretimi (satış için olsun, aynı tesiste kullanım için olsun) ve sinter üretimi bu kategoridedir. Kireçtaşı ve diğer karbonatlardan CO2 ile kok, kok fırını gazı, yüksek fırın gazı ve konvertör gazı dahil tüm yakıtlardan CO2 izlenir.
• Pik demir (3.13): yüksek fırın rotası ve ergitme indirgeme (smelting reduction) rotası tanımlıdır. Kok, kok tozu, kömür, fuel oil, plastik atıklar, doğal gaz, odun atıkları, odun kömürü ile atık gazlar yakıt ve indirgeyici ajan olarak izlenir; üründe, cürufta veya atıklarda kalan karbon, Ek II B.3.2'deki kütle dengesi yöntemiyle hesaba katılır. Entegre tesislerde oksijen konvertörüne doğrudan şarj edilen sıvı pik demir ("hot metal"), pik demir ve ham çelik üretim süreçlerini ayıran üründür. Tesis pik demiri başka tesise satmıyor veya aktarmıyorsa, ham çeliği de kapsayan ortak bir üretim süreci kurulabilir (Madde 4 kuralları).
• DRI (3.14): tek rota tanımlıdır; farklı teknolojiler farklı cevher kalitelerini ve indirgeyicileri (doğal gaz, çeşitli fosil yakıtlar, biyokütle, hidrojen) kullanabilir. Bu yüzden sinter cevheri veya hidrojen öncül olarak ilgili olabilir. DRI, başka tesise satılmıyor veya aktarılmıyorsa, çeliği de kapsayan ortak bir süreç kurulabilir.
• Ham çelik (3.15): iki rota vardır: bazik oksijen çelikhanesi (BOF) ve elektrik ark ocağı (EAF). Süreç sıvı pik demirden başlıyorsa sistem sınırı bazik oksijen konvertörünü, vakum gaz giderme, ikincil metalurji, AOD/VOD, sürekli veya külçe dökümü, gerekirse sıcak haddeleme veya dövmeyi ve yardımcı faaliyetleri kapsar. EAF kullanılıyorsa elektrik ark ocağı, ikincil metalurji, vakum gaz giderme, AOD/VOD, döküm ve ilgili yardımcı faaliyetler dahildir. EAF rotasında elektrot ve elektrot pastası tüketiminden CO2 de izlenir. Bu kategoriye yalnızca CN 7207, 7218 ve 7224 yarı mamullerini elde etmek için yapılan birincil sıcak haddeleme ve kaba dövme dahildir; diğer haddeleme ve dövme işlemleri "demir veya çelik ürünleri" kategorisindedir.
• Demir veya çelik ürünleri (3.16): yeniden ısıtma, yeniden ergitme, döküm, sıcak haddeleme, soğuk haddeleme, dövme, tavlama, kaplama, galvanizleme, tel çekme ve asitleme dahildir. Kaplama (plating), kesme, kaynak ve bitirme (finishing) hariçtir.
• FeMn, FeCr, FeNi (3.12): yalnızca CN 7202 1, 7202 4 ve 7202 6 kodlu alaşımları kapsar. Nikel pik demir (NPI), nikel içeriği %10'dan fazlaysa bu kategoriye, %10'dan azsa pik demir kategorisine girer (3.12.1 ve 3.13.1).

Alüminyum (Ek I, nokta 3.17–3.18)

• İşlenmemiş alüminyum: alaşımsız ve alaşımlı alüminyumu, külçe, slab, kütük veya granül gibi tipik fiziksel formlarda kapsar. Entegre alüminyum tesislerinde alüminyum ürünleri üretimine doğrudan şarj edilen sıvı alüminyum da dahildir (3.17.1).
• Birincil (elektrolitik) izabe: elektrot ve elektrot pastası tüketiminden, yakıtlardan, baca gazı arıtımından (soda külü veya kireçtaşı varsa) CO2 izlenir. Ayrıca anot etkisinin neden olduğu perflorokarbon (PFC) emisyonları Ek II B.7'ye göre izlenir (3.17.2.1).
• İkincil ergitme (geri dönüşüm): ana girdi alüminyum hurdasıdır. Başka kaynaktan işlenmemiş alüminyum eklenirse öncül gibi işlem görür. Hurdanın ön işlemi (kaplama giderme, yağ giderme) ve ilgili artıkların yakılması dahildir (3.17.2.2).
• Alüminyum ürünleri: yakıt yanmasından CO2 ve baca gazı arıtmasından proses emisyonları dahildir; kesme, kaynak ve bitirme hariçtir (3.18.2).

PFC için Ek II B.7'de iki hesaplama yöntemi bulunur: Yöntem A (eğim yöntemi) ve Yöntem B (aşırı gerilim yöntemi).

Elektrik ve öncül ayrıntısı

Nokta 3.1: Ek II'de listelenen bir karmaşık ürünün üretim sürecinde Ek II'de listelenmeyen bir veya daha fazla öncül varsa, bu öncüllerin dolaylı emisyonu karmaşık ürünün gömülü emisyon hesabına dahil edilir. Tersine, Ek II'de listelenmeyen bir karmaşık ürünün üretiminde Ek II'de listelenen öncül varsa, o öncüllerin dolaylı emisyonu hesaba katılmaz. Örnek: sinter cevheri (CN 2601 12 00) Ek II kapsamında olmadığı için, demir-çelik üretiminde kullanılan sinter cevherinin dolaylı emisyonu dahil edilir. Bu örnek yorumdur; Ek II listesini emisyon hesaplama rehberinde ve Ek II metninde doğrulayın.

Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547'nin (22.12.2025) metnine dayanır. Madde ve ek numaraları paragraf içinde verilmiştir; hüküm sizin durumunuza uyuyor mu diye mutlaka kaynak metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.