CBAM'da Dolanma (Circumvention) Nedir? Ürünü Değiştirmek, Sevkiyatı Bölmek, Tesisi Bölmek

Dolanma nedir? (Madde 27(2))

Dolanma, ticaret kalıbında, bu yönetmelikteki yükümlülüklerden kısmen veya tamamen kaçınmaktan başka yeterli sebep veya ekonomik gerekçesi olmayan bir uygulama, süreç veya iş sonucunda ortaya çıkan değişikliktir. Metin sayma sınırlı olmadan şu örnekleri verir:

• (a) İlgili ürünü, Ek I'de listelenmeyen CN kodlarına girecek şekilde küçük ölçüde değiştirmek; ürünün temel özelliklerini değiştiren değişiklik hariçtir.
• (b) İthalatı, tek kütle eşiğini aşmamak için, geçerli olmayan (non-genuine) düzenlemelerle de olmak üzere, yapay olarak bölmek (Madde 27(2)(b), 2025/2083 ile değiştirilmiş hali).

(b) bendi eskiden "içsel değeri Madde 2(3)'teki eşiği aşmayan partiler" diyordu; Regülasyon (AB) 2025/2083 hem bu bendi hem Madde 2(3)'ü değiştirdi, eşik artık Madde 2a ve Ek VII'deki 50 ton kütle eşiğidir.

Eşiği aşmamak için kurulan düzenlemeler (Madde 25a(4))

Yetkili makam, bir ithalatçının eşiği aşıp aşmadığını belirlerken, ana amaçlarından biri eşiğin altında kalmak olan ve geçerli olmayan bir uygulamayı, düzenlemeyi ya da bunların bir dizisini dikkate almaz. Tüm koşul ve olgular dikkate alındığında ithalatçının ekonomik faaliyetiyle ilgili geçerli bir ticari gerekçeyle kurulduğu söylenemeyen düzenleme geçerli sayılmaz. Makam böyle bir düzenleme tespit ederse, ithalatçı bu yönetmeliğin ciddi bir ihlaline karışmış sayılır (Madde 17(2)(a) ve 26(2a) bakımından). Ayrıntı: 50 ton eşiğinin denetimi ve yaptırımları.

Tesisi bölmek (2025/2547 Madde 4(7))

Aynı üretim sürecine ait rotaların ayrı tesislerde yürütülecek şekilde tesisi bölmek, yalnızca işletmeci, ekonomik faaliyetiyle ilgili geçerli ticari gerekçeler gösterebilirse mümkündür. 2023/956'yı dolanmak ana amaçlardan biri değilse ticari gerekçeler geçerli sayılır. Ayrıntı için bkz. Tesis sınırı rehberi.

Komisyon nasıl işler? (Madde 27(3)–(6))

• Komisyon, dolanma uygulamalarını belirlemek için durumu sürekli izler; piyasa gözetimi veya sivil toplum kuruluşlarının bildirimleri gibi her ilgili kaynaktan yararlanabilir (27(3)).
• Bir Üye Devlet veya durumdan etkilenmiş ya da yararlanmış herhangi bir taraf Komisyon'a bildirimde bulunabilir. Doğrudan etkilenmeyen ilgili taraflar (çevre kuruluşları ve sivil toplum kuruluşları gibi) somut kanıt bulurlarsa onlar da bildirebilir (27(4)).
• Bildirim gerekçelerini, ilgili veri ve istatistikleri içermelidir. Komisyon, uygun bildirim üzerine ya da kendiliğinden gerekli görürse soruşturma başlatır ve soruşturmayı bildirimden itibaren dokuz ay içinde sonuçlandırır (27(5)).
• Komisyon, (a) bendindeki durumların yerleşik bir kalıpla bir veya daha fazla Üye Devlette gerçekleştiğine dair yeterli sebep görürse, Ek I'e bu hafifçe değiştirilmiş ürünleri ekleyen delegeli tasarruf çıkarabilir (27(6)).

Pratikte ne yapmalı?

• Ürün tanımı, CN kodu veya sevkiyat yapısı değişiyorsa, iş gerekçesini yazılı tutun (yorum bize aittir; metin kayıt şartı koymaz).
• İthalatın bölünmesi (ör. aynı alıcıya giden yüklerin ya da sipariş yapısının), yalnızca 50 ton eşiğini aşmamak amacıyla yapılmamalıdır; Madde 25a(4) bu tür düzenlemeleri dikkate almaz.
• Tesisi ayrı işletmelere bölmeyi düşünüyorsanız Madde 4(7)'nin ticari gerekçe şartını değerlendirin.

Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547'nin (22.12.2025) metnine dayanır. Madde ve ek numaraları paragraf içinde verilmiştir; hüküm sizin durumunuza uyuyor mu diye mutlaka kaynak metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.

Kaynak sürümü notu: Bu rehberde 2023/956 maddelerine yapılan atıflar, Resmî Gazete'deki 16.5.2023 tarihli ilk metin ile Regülasyon (AB) 2025/2083'ün (OJ L, 17.10.2025) getirdiği değişikliklerin birlikte okunmasına dayanır. Birleştirilmiş (konsolide) metin elimizde olmadığı için, sonraki başka değişiklikler olabilir; kesin hüküm için yürürlükteki birleştirilmiş metne bakın.