Ölçüm, Veri Kalitesi ve Kayıt Saklama: CBAM Tesisleri İçin Kurallar

Kayıtlar ne kadar saklanır?

2025/2547 Ek II A.2 (madde 4): ürünlerin gömülü emisyonunu belirlemek için ilgili tüm verilerin tam ve şeffaf kayıtları, gerekli destekleyici belgelerle birlikte, tesiste raporlama döneminden sonra en az altı yıl saklanır.

2023/956'da diğer yükümlülükler için dört yıllık süreler de vardır: yetkilendirilmiş beyan sahibi, gömülü emisyonu hesaplamak için gereken bilgilerin kayıtlarını (Madde 7(5); Ek V'e uygun, doğrulayıcının ve yetkili makamın inceleyebileceği ayrıntıda; 2025/2083 ile değişen hali) doğrulayıcı raporu dahil, beyanın verildiği (veya verilmesi gereken) yılı izleyen dördüncü yılın sonuna kadar saklar (Madde 7(6)); ödenmiş karbon fiyatı belgeleri için de aynı süre geçerlidir (Madde 9(3)); CBAM Kaydı'na kayıtlı işletmeci doğrulama raporunun bir kopyasını ve kayıtları doğrulamanın yapılmasından itibaren dört yıl saklar (Madde 10(5)(c)). Bunlar farklı kişilere ve farklı belgelere ilişkindir. Tesis düzeyinde veri için en uzun süre (altı yıl) güvenli seçenektir; bu öneri bize aittir.

Doğru ölçüm: en iyi veri kaynağı ilkesi (Ek II A.3)

• Her veri kümesi için, her zaman mevcut en iyi veri kaynağı seçilir. Yönetmelikteki yöntem yoksa, makul olmayan maliyet doğuruyorsa veya teknik olarak mümkün değilse varsayılan değerler kullanılır.
• Ölçüm, numune alma, kalibrasyon ve doğrulama ilgili EN veya ISO standartlarına göre yapılmalıdır; bunlar yoksa ulusal standartlar; onlar da yoksa uygun taslak standartlar, sektör en iyi uygulaması veya bilimsel olarak kanıtlanmış yöntemler, ölçüm ve numune alma yanlılığını sınırlayarak kullanılır.
• Ölçüm cihazları, makul olmayan maliyet doğurmadan kullanımdaki belirsizliği en düşük olacak şekilde seçilir. Yasal metrolojik kontrol altındaki cihazlar tercih edilir; önemli ölçüde daha düşük belirsizlikli başka cihaz varsa istisna vardır. Cihazlar yalnızca kullanım şartnamelerine uygun ortamlarda kullanılır.
• Doğrudan ölçüm yöntemi yoksa, dolaylı yöntemler (bilinen kimyasal veya fiziksel süreçten hesaplama, tesisin tasarım verileri, ampirik testlerle korelasyon) kullanılabilir. Korelasyon, iyi mühendislik uygulaması şartını sağlamalı ve yalnızca kurulduğu aralıkta kullanılmalı; geçerliliği yılda en az bir kez değerlendirilmelidir.
• Yeni veri kaynaklarının oluşup oluşmadığı en az yılda bir kontrol edilir; daha doğru kaynak varsa izleme planına yazılır ve mümkün olan en erken tarihte uygulanır.

"Makul olmayan maliyet" ve "teknik olarak mümkün değil" iddiası (A.3, madde 7–8)

Bu iddialar izleme planında gerekçelendirilmeli ve düzenli kontrollerde yeniden değerlendirilmelidir. Maliyet şu şekilde belirlenir:

• Bir veri kümesini belirleme maliyeti, işletmecinin maliyet tahmini faydayı aşıyorsa makul olmayan sayılır. Fayda = iyileştirme faktörü × 80 € / tCO2e referans fiyatı; maliyete, uygulanabiliyorsa ekipmanın ekonomik ömrüne uygun amortisman dahil edilir.
• İyileştirme faktörü: tahmini ölçüm belirsizliğindeki iyileşme (%) × ilgili tahmini emisyon; ölçüm belirsizliğinde iyileşme yoksa ilgili emisyonun %1'i.
• İzleme yönteminin iyileştirilmesine yönelik önlemler, yıllık birikimli 4.000 €'ya kadar makul olmayan maliyet sayılmaz.

Yuvarlama (Ek II A.1, madde 6–8)

• Bir raporlama dönemi boyunca emisyon verisi, tam tona yuvarlanmış tCO2e olarak ifade edilir.
• Emisyon hesaplamasında kullanılan parametreler, emisyonların hesaplanması ve raporlanması için tüm anlamlı basamakları içerecek şekilde yuvarlanır.
• Özgül doğrudan ve dolaylı gömülü emisyon, ürün tonu başına tCO2e olarak, tüm anlamlı basamaklar dahil ancak virgülden sonra en fazla beş basamakla ifade edilir.

Veri boşlukları

Ek II A.2 (madde 5): kaçınılamaz veri boşluğu varsa ikame veri muhafazakâr tahminlerden oluşur. Ayrıca karbon monoksit (CO) emisyonu CO2'nin molar eşdeğeri olarak hesaplanır ve kanıt yoksa tüm biyokütle emisyonları fosil emisyon gibi işlem görür.

Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547'nin (22.12.2025) metnine dayanır. Madde ve ek numaraları paragraf içinde verilmiştir; hüküm sizin durumunuza uyuyor mu diye mutlaka kaynak metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.

Kaynak sürümü notu: Bu rehberde 2023/956 maddelerine yapılan atıflar, Resmî Gazete'deki 16.5.2023 tarihli ilk metin ile Regülasyon (AB) 2025/2083'ün (OJ L, 17.10.2025) getirdiği değişikliklerin birlikte okunmasına dayanır. Birleştirilmiş (konsolide) metin elimizde olmadığı için, sonraki başka değişiklikler olabilir; kesin hüküm için yürürlükteki birleştirilmiş metne bakın.