Isı Akışları ve Emisyonun Ürünlere Dağıtılması: Atıf Kuralları

Veri varsa: uzlaştırma faktörü (Ek III A.1)

Üretim süreçlerine ait veriler tesis genelinde ölçülen veriyle uyuşmuyorsa (farklı kalitede ölçüm cihazları katkı veriyor olabilir), tek tip bir uzlaştırma faktörü uygulanır: RecF = D_tesis / Σ D_süreç (Denklem 41); her sürecin verisi bu faktörle düzeltilir (Denklem 42). Veri her süreç için mevcut değilse A.2 kuralları işler.

Veri yoksa veya çok işlevli süreçse (Ek III A.2)

Atıf, süreç girdileri ile yan ürün çıktıları arasındaki ilgili, ölçülebilir fiziksel ilişkiye göre yapılır. A.2.1, A.2.2 ve A.2.3 dışında girdi, çıktı ve ilgili emisyonlar üretilen ürünlerin fonksiyonel birimine göre paylaştırılır. Aynı kural, yakalanıp depolanan emisyonları atfetmek için de kullanılır.

Bir süreç birden fazla atıf kuralı gerektiriyorsa uygulama sırası şudur: (1) ısı akışlarına atıf, (2) atık gazlara atıf, (3) fonksiyonel birim veya molar oran atfı.

Kimyasallar ve gübreler: molar oran (A.2.1)

Çok işlevli bir sürecin yan ürünü olarak üretilen kimyasal madde veya gübreler arasında paylaştırma molar orana göre yapılır. Bir yan ürüne düşen emisyon, toplam emisyonun, o ürünün üretilen kütlesinin molar kütlesine bölümünün tüm yan ürünler toplamına oranıyla çarpımıdır (Denklem 43). Bir yan ürünün molar kütlesi bilinmiyorsa paylaştırma kütleye göre yapılır.

Isı akışları ve kojenerasyon (Ek II C ve Ek III A.2.2)

• Net ölçülebilir ısı: ısı tüketen sürece veya dış kullanıcıya iletilen ısı akışının ısıl içeriği (entalpi) eksi geri dönüş akışının ısıl içeriğidir (Ek II C.1.1). Deaeratör, tamamlama suyu hazırlama ve düzenli blöf gibi ısı üretim ve dağıtımı için gerekli ısı tüketen süreçler ısı sisteminin verimine dahil edilir ve ürünlerin gömülü emisyonunda hesaba katılır.
• "Ölçülebilir ısı" tanımı (Ek I, tanım 29): tanımlanabilir boru veya kanallardan ısı transfer ortamıyla (buhar, sıcak hava, su, yağ, sıvı metaller ve tuzlar gibi) taşınan ve bir ısı sayacının takılabildiği veya takılabileceği net ısı akışıdır. Bunun dışındaki ısı "ölçülemeyen ısı"dır (tanım 31).
• Yanma ve kısmi oksidasyon dışındaki egzotermik kimyasal süreçlerden (amonyak veya nitrik asit üretimi gibi) üretilen ölçülebilir ısıya sıfır CO2e emisyon atanır (A.2.2).
• Yakıt yakılarak (kojenerasyon dışında) üretilen ısı: süreç emisyonu = EF_karışım × tüketilen ısı / verim (Denklem 44); EF_karışım, yakıt karışımının baca gazı temizleme emisyonları dahil emisyon faktörüdür (Denklem 45).
• Kojenerasyon (CHP): ısı ve elektrik verimleri raporlama dönemi ortalamasıyla hesaplanır. Bunların belirlenmesi teknik olarak mümkün değilse veya makul olmayan maliyet doğuruyorsa tesisin teknik dokümantasyonundaki (tasarım) değerler kullanılır; bu da yoksa muhafazakâr standart değerler η_ısı = 0,55 ve η_elektrik = 0,25 kullanılır (A.2.2).

Atık gazlar (Ek III A.2.3)

• Başka bir üretim sürecinden gelen atık gaz tüketiliyorsa: düzeltme = atık gaz hacmi × net kalorifik değer × doğal gazın standart emisyon faktörü (Denklem 53).
• Üretim sürecinin atık gazı başka bir süreçte tüketiliyorsa ve işletmeci doğrulama için yeterli kanıt sunabiliyorsa: düzeltme = ihraç edilen hacim × net kalorifik değer × doğal gazın standart faktörü × Corr_η; standart değer Corr_η = 0,667 (Denklem 54).

Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547'nin (22.12.2025) metnine dayanır. Madde ve ek numaraları paragraf içinde verilmiştir; hüküm sizin durumunuza uyuyor mu diye mutlaka kaynak metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.