Serbest tahsis ayarlaması elektrik için ne kadardır?

Sıfır (2025/2620 Madde 1(2)).

Varsayılan emisyon kullanırsam ayarlama nasıl hesaplanır?

Madde 3: Ek nokta 4, Denklem 6; B Sütunu'ndaki varsayılan CBAM benchmark'ı kullanılır.

Öncülüm birden çok tesisten geliyorsa?

Madde 4: varsayılan olarak ağırlıklı ortalama; belirli süreç için tek tesisten (veya alt kümeden) geldiğini kanıtlarsanız o tesisin değeri.

CBAM faktörü ve CSCF hangi değerleri alır?

CBAM faktörü Direktif 2003/87/AT Madde 10a(1a)'da: 2026 %97,5, 2027 %95, 2028 %90, 2029 %77,5, 2030 %51,5, 2031 %39, 2032 %26,5, 2033 %14; 2034'ten itibaren faktör uygulanmaz. CSCF, Uygulama Kararı (AB) 2026/1862 Madde 1'e göre 2026-2030 için %100'dür; 2031 ve sonrası için bu kararda değer yoktur.

Benchmark'lar değişecek mi?

Gerekçe 10: nihai ETS benchmark'ları yayımlandıktan en geç bir ay sonra gözden geçirilir; güncellenmiş değerler 1 Ocak 2027'den itibaren ithal edilen mallara uygulanır.

Serbest Tahsis Ayarlaması Nasıl Hesaplanır? 2025/2620 Denklemleri Adım Adım

Serbest tahsis ayarlaması, AB'de ücretsiz verilen ETS tahsisatları kadar, teslim edilecek CBAM sertifikası sayısını azaltır. Ayarlamanın nasıl hesaplandığını 2025/2620 altı denklemle ve bir benchmark tablosuyla tarif eder. Bu rehber denklemleri sırasıyla açıklar, hangi sütunun ne zaman kullanıldığını gösterir ve CBAM faktörü ile CSCF değerlerinin hangi metinlerde yer aldığını (Direktif 2003/87/AT Madde 10a(1a); Uygulama Kararı (AB) 2026/1862) gösterir.

Kural: ayarlama ve sonuç (Madde 1, Madde 31 / 2023/956)

Madde 31(1) (2023/956): Teslim edilecek CBAM sertifikaları, Direktif 2003/87/AT Madde 10a uyarınca AB'de bu malları üreten tesislere ücretsiz tahsis edilen ETS tahsisatlarının ölçüsünü yansıtacak biçimde ayarlanır. 2025/2620 Madde 1(1): ayarlama, Ek'in 2. noktasına göre hesaplanır. Madde 1(2): elektrik (CN 2716 00 00) için ayarlama sıfırdır (gerekçe 11: Direktif 2003/87/AT Madde 10a(1), ikinci alt paragraf, elektrik üretimine ücretsiz tahsis yapılmayacağını söyler).

Denklem 1: ayarlamanın kendisi

FAA_g = SEFA_g,y × M_g (Ek nokta 2)

FAA_g: g malı için serbest tahsis ayarlaması;
SEFA_g,y: g malının y yılındaki özgül gömülü serbest tahsisi (tCO2e / ton mal);
M_g: CBAM beyanının ilgili olduğu yıl içinde ithal edilen g malı kütlesi;
y: 2025/2547 Madde 7 uyarınca belirlenen raporlama dönemi.

İki yol: gerçek veri mi, varsayılan değer mi? (Madde 2, 3)

Metin, ayarlamayı emisyon bildirimine paralel yapar (gerekçe 5). Madde 2: Malın özgül gömülü serbest tahsisi, gerçek veriye dayanarak Ek nokta 3'e göre hesaplanır. Madde 3: Bundan sapma olarak, CBAM beyanında özgül gömülü emisyon için varsayılan değerler kullanılıyorsa, ayarlama Ek nokta 4'e göre varsayılan değerlerle hesaplanır. Yani emisyonu varsayılan değerle bildiren, serbest tahsisi de varsayılan benchmark ile hesaplar.

Gerçek veri yolu (Ek nokta 3)

Denklem 2 — süreç düzeyinde özgül serbest tahsis:

SFAProc_g,y = CBAM_y × CSCF_y × BM*_g

CBAM_y: Direktif 2003/87/AT Madde 10a(1a)'daki, y yılı için CBAM faktörü (boyutsuz);
CSCF_y: Komisyon'un 2019/331 sayılı Delege Regülasyon Madde 14(6) uyarınca belirlediği, Direktif Madde 10a(5) uyarınca yayımlanan, y yılı için sektörler arası düzeltme faktörü (boyutsuz);
BM*_g: g malını veren üretim sürecinin süreçle ilgili CBAM benchmark'ı (tCO2e / ton), Ek nokta 5'teki A Sütunu.

Basit mal (Denklem 3): SEFA = SFAProc; yani Denklem 2'nin sonucu doğrudan SEFA'dır.

Karmaşık mal (Denklem 4): SEFA hem üretim sürecini hem de her öncülün SEFA'sını içerir:

SEFA_g,y = SFAProc_g,y + Σ ( m_i,y × SEFA_i,yi' )

m_i: bir ton g malının üretimi için tüketilen öncül i'nin özgül kütlesi (t/t), 2025/2547 kurallarına göre;
SEFA_i,yi': öncül i'nin, yi' yılındaki özgül gömülü serbest tahsisi (tCO2e / ton öncül); yi', 2025/2547 Madde 13 uyarınca belirlenen öncül raporlama dönemidir.

Denklem 5: m_i,y = M_i,y / AL_i,y. M_i,y, y döneminde ilgili toplulaştırılmış mal kategorisinin üretim süreci için kullanılan öncül kütlesidir (2025/2547 Ek II nokta E); AL_i,y, aynı süreçte aynı dönemde sistem sınırları içinde üretilen mal miktarıdır (2025/2547 Ek II nokta F). Öncüller kendileri de karmaşık mal ise, SEFA_i hesabı, öncül kalmayana kadar Denklem 2, 3 ve 4 ile özyinelemeli olarak tekrarlanır.

Öncülün SEFA değeri nereden gelir?

Üretici sağlıyorsa: Öncülün SEFA değeri üretici tarafından verilmiş ve 2023/956 Madde 8 uyarınca doğrulanmışsa, öncülün varsayılan raporlama dönemi (2025/2547 Madde 13) kullanılır; gerçek yılı belirten yeterli kanıt varsa o yıl kullanılır.
Üretici sağlamıyorsa: Öncülün varsayılan raporlama dönemi kullanılır ve SEFA, Ek nokta 5'teki B Sütunu'ndan seçilen BM değeriyle belirlenir; seçimde öncülün menşe ülkesi, CN kodu, 2025/2547 Ek'inde belirtilen ek parametreler ve (varsa) menşe ülke için belirtilen varsayılan üretim rotası dikkate alınır.

Birden çok tesisten gelen öncüller (Madde 4)

Karmaşık mal üreten tesis, bir öncül türünü birden çok tesisten alıyorsa, malın gömülü serbest tahsisinin o öncülden gelen kısmı varsayılan olarak, farklı tesislerden kullanılan öncüllerdeki gömülü serbest tahsisin ağırlıklı ortalaması olarak belirlenir. Ancak tesis, belirli bir üretim süreci için yalnızca tek bir tesisten (veya bir alt kümeden) öncül kullandığını gösteren yeterli kanıt sunarsa, o süreçle üretilen mallar için o tek tesisin değeri (veya alt kümenin ağırlıklı ortalaması) kullanılır.

Varsayılan değer yolu (Ek nokta 4)

SEFA_g,y = CBAM_y × CSCF_y × BM_g (Denklem 6)

Burada BM_g, Ek nokta 5'teki B Sütunu'ndaki varsayılan CBAM benchmark'ıdır. Değer seçilirken malın menşe ülkesi, CN kodu, 2025/2547 Ek'indeki ek parametreler ve varsa menşe ülke için belirtilen varsayılan üretim rotası dikkate alınır. Nokta 5.1: Varsayılan değerler kullanılıyorsa, nihai mal veya öncül için 2025/2621 Ek I'de menşe ülke için belirtilen aynı üretim rotası kullanılır; aynı CN kodu için farklı çelik alaşım sınıfları verilmişse, ilgili üretim yılı için verilen en yüksek benchmark değeri kullanılır.

Benchmark tablosunu okuma (Ek nokta 5.3)

Aynı CN kodu için birden fazla değer varsa: (1) değeri 2026–27 üretim yılları, (2) değeri 2028–30 üretim yılları içindir.
Rota harfleri: (A) gri klinker/çimento; (B) beyaz klinker/çimento; (C) karbon çeliği, BF/BOF; (D) karbon çeliği, DRI/EAF; (E) karbon çeliği, hurda/EAF; (F) düşük alaşımlı çelik, BF/BOF; (G) düşük alaşımlı çelik, DRI/EAF; (H) düşük alaşımlı çelik, hurda/EAF; (J) yüksek alaşımlı çelik (EAF); (K) birincil alüminyum; (L) ikincil alüminyum.
Tabloda doğal gaz bazlı DRI için ayrı bir CBAM benchmark'ı bulunur: gerekçe 16, DRI'nın AB ETS'de sıcak metal benchmark'ı kapsamında olduğunu, ayrım yapılmazsa doğal gaz bazlı DRI ithalatına gömülü emisyonunu aşan bir serbest tahsis ayarlaması düşeceğini ve bu yüzden özel bir benchmark oluşturulduğunu açıklar.

CN kodu (Ek nokta 5.3'ten örnek satırlar)	A Sütunu BM* (süreç, gerçek veri)	B Sütunu BM (varsayılan)
7208 10 00 (sıcak haddelenmiş yassı çelik, rulo)	0,044	1,370 (C); 0,481 (D); 0,072 (E)
7201 10 11 (pik demir)	1,089	1,210
2814 10 00 (susuz amonyak)	1,522	1,522

A Sütunu, yalnızca o üretim sürecine ait benchmark'tır; öncüllerin katkısı Denklem 4'teki toplamla ayrıca eklenir. B Sütunu ise varsayılan yolda kullanılır ve mal başına toplam değeri verir. Bu yüzden yassı çelikte iki sütun arasındaki fark büyüktür (bu bir yorumdur; tabloda bu fark açıklanmaz, rakamlar metinden alınmıştır).

Raporlama dönemi (gerekçe 12–14)

Elektrik hariç mallarda, malın ithalat yılında üretildiği varsayılır (çürütülebilir karine); beyan sahibi, malın fiilen üretildiği dönemi gösteren kanıt sunarak bunu çürütebilir. Karmaşık mal için kullanılan öncüllerde de, öncülün karmaşık malın üretildiği raporlama döneminde üretildiği varsayılır; operatör doğrulayıcıya kanıt sunarak bunu çürütebilir. Raporlama dönemi 2026'dan önceki hiçbir dönemi kapsamaz. Serbest tahsis ayarlamasının raporlama dönemi, 2025/2547'ye göre gerçek değerlerle gömülü emisyonun belirlendiği dönemle aynıdır (gerekçe 14).

Sonradan güncellenecek: benchmark gözden geçirmesi (gerekçe 10, 19)

2026 CBAM benchmark'ları, 2026–2030 için tahmini AB ETS benchmark'larına dayanır ve 1 Ocak 2026'dan itibaren uygulanır. Bu benchmark'lar, nihai ETS benchmark'ları yayımlandıktan en geç bir ay sonra gözden geçirilir; nihai ETS benchmark'larına dayanan güncellenmiş CBAM benchmark'ları 1 Ocak 2027'den itibaren ithal edilen mallara uygulanır. Komisyon, benchmark'ların çok yüksek veya çok düşük olduğunu gösteren kanıt alırsa ilgili benchmark'ları değiştirir. Metin ayrıca 2027'de gözden geçirilecektir (gerekçe 19).

Hayali örnek (tüm rakamlar uydurmadır)

Not: CBAM faktörü Direktif 2003/87/AT Madde 10a(1a)'dan (2028 için %90), CSCF ise Uygulama Kararı (AB) 2026/1862 Madde 1'den (2026-2030 için %100) alınmıştır; yani CBAM_y × CSCF_y çarpımı 2028'de 0,90'dır. Aşağıdaki mal, miktar ve öncül rakamları ise hayalidir (uydurmadır); yalnızca benchmark değerleri (7208 10 00: A sütunu 0,044; B sütunu 1,370 (C)) tablodan alınmıştır. Sonuç yalnızca yöntemi göstermek içindir.

Varsayılan yol: SEFA = 0,90 × 1,0 × 1,370 = 1,233 tCO2e/t. 100 ton ithal edilirse FAA = 1,233 × 100 = 123,3 (tCO2e; yani sertifika ayarlaması bu kadar azaltır).

Gerçek veri yolu (yine hayali): SFAProc = 0,90 × 1,0 × 0,044 = 0,0396. 100 ton mal için 110 ton öncül tüketilmişse m_i = 110 / 100 = 1,10; öncülün doğrulanmış SEFA'sı 0,60 ise 1,10 × 0,60 = 0,66; SEFA = 0,0396 + 0,66 = 0,6996 tCO2e/t. Bu hayali örnekte iki yolun sonucu birbirinden farklıdır; gerçek değerlerde de fark çıkabilir.

Bu üretici için ne anlama gelir?

Serbest tahsis ayarlaması, beyanı veren AB'deki yetkilendirilmiş beyan sahibinin hesabıdır; ihracatçı için önemli noktalar şunlardır: (1) emisyonunuzu gerçek veriyle bildirirseniz ayarlama da gerçek üretim sürecine ve öncüllerin kaynağına bağlanır; öncülünüzü üreten tedarikçiden doğrulanmış SEFA değeri almanız bu yüzden önemlidir (Denklem 4, yöntem 1); (2) tedarikçi bu değeri vermezse B Sütunu'ndaki varsayılan benchmark kullanılır; (3) elektrik için ayarlama sıfırdır. CBAM faktörü takvimi ve genel mantık için 'Serbest tahsis ayarlaması' rehberine bakın.

Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2620'nin (16.12.2025, OJ L 22.12.2025, 1 Ocak 2026'dan itibaren uygulanır) metnine dayanır. Regülasyonun kendi gerekçesine göre metin 2027'de gözden geçirilecektir; kesin hesap için yürürlükteki metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.

Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; danışmanlık veya hukuki görüş değildir. Mevzuat zaman zaman değişir, karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynakları ve gerekirse bir gümrük/CBAM danışmanını kontrol edin.