Bu sayfada
Tedarikçinizden aldığınız öncülün emisyon verisini kendi ürününüzün hesabına koymak için yönetmelik net şartlar arıyor. Şartlar sağlanmazsa varsayılan değere dönmek zorundasınız.
Gerçek veri kullanmanın iki şartı (Ek II A.1, madde 4)
Üçüncü ülkelerde (2023/956 Ek III nokta 1'deki muaf ülkeler hariç) üretilen ve tesis dışından alınan öncüller için, öncülü üreten tesisin işletmecisinden alınan gerçek veri yalnızca şu iki koşul birlikte sağlanıyorsa kullanılabilir:
- Veri, Delegeli Regülasyon (AB) 2025/2551'in 18. maddesi uyarınca akreditasyona sahip bir doğrulayıcının düzenlediği bir doğrulama raporundan alınmalıdır; akreditasyon raporun düzenlendiği tarihte geçerli olmalı ve öncülün toplulaştırılmış ürün kategorisi için gereken sektörel kapsama sahip olmalıdır.
- Doğrulama raporu, öncülün üretildiği raporlama dönemini kapsamalıdır.
Madde 5: bu şartları karşılayan bir doğrulama raporunuz yoksa, öncül için ilgili varsayılan değerler kullanılır.
Ek olarak, öncül tedarikçisinden gelen veri eksik veya sonuçsuzsa (Ek II E, madde 3), o miktar için ilgili varsayılan değerler kullanılır. Ayrıca Madde 15: karmaşık ürünün özgül gömülü emisyonu, tesisin kendi süreçleri için gerçek, bir veya daha fazla öncül için ise varsayılan değerlerle hesaplanabilir. Yani gerçek ve varsayılan değerler aynı hesapta birleştirilebilir.
Varsayılan değer hangi tablodan?
Madde 11(2): karmaşık ürünün emisyonu gerçek değerlerle, öncülün emisyonu ise varsayılan değerlerle belirlendiğinde, öncüller için 2023/956 Ek IV uyarınca yayımlanan varsayılan değerler kullanılır. Uygulama Regülasyonu 2025/2621 Madde 1(2) bunun için Ek I'i gösterir. Madde 1(5): öncülün üretildiği ülke belirlenemiyorsa Ek IV'teki değerler kullanılır.
Hangi öncül sıfır sayılır? (Ek III B)
Öncül Birlik'te veya 2023/956 Ek III nokta 1'de muaf tutulan ülke veya bölgelerde (İzlanda, Lihtenştayn, Norveç, İsviçre ile Büsingen, Helgoland, Livigno, Ceuta, Melilla) menşeliyse, o öncülün özgül doğrudan veya dolaylı gömülü emisyonu sıfır sayılır. Türkiye bu listede yoktur. Aynı ilke, 2025/2083 ile değiştirilen 2023/956 Ek IV nokta 3'te de yer alır: karmaşık ürünün gömülü emisyonunda yalnızca Ek I'de listelenen ve Ek III nokta 1'de muaf tutulanlar dışındaki üçüncü ülkelerde menşeli öncüller dikkate alınır; öncülün özgül gömülü emisyonu için, o tesisin verisi yeterince ölçülebiliyorsa, öncülün üretildiği tesisten kaynaklanan değer kullanılır.
Öncül verisi hangi bilgileri içermeli? (Ek II E, madde 2)
Öncül başka tesisten alınıyorsa belirlenecek veri kümesi şunları içerir: ithal edilen ürünün menşe ülkesi; öncülün üretildiği tesisin kimliği (varsa benzersiz tesis kimliği, UN/LOCODE, İngilizce yazılışlı tam adres ve coğrafi koordinatlar); kullanılan üretim rotaları; en son raporlama döneminde ortalama özgül doğrudan ve dolaylı emisyon (t CO2e / ton öncül); öncülü sağlayan tesisin raporlama döneminin başlangıç ve bitiş tarihi; her üretim sürecinde kullanılan öncül miktarı.
Hesaplamada ne olur? (Ek III B)
- Karmaşık ürünün özgül emisyonu = (atfedilen emisyon + Σ öncül kütlesi × öncülün özgül emisyonu) / faaliyet seviyesi (Denklem 59–60).
- Karmaşık ürünle aynı üretim süreci kapsamında olan öncüller bu toplama girmez; aynı öncül farklı üretim süreçlerinden alınıyorsa her tesisten gelen ayrı ele alınır (Ek III B). Aynı CN kodlu öncülün birden fazla tesisten alınması durumunda ise varsayılan olarak ağırlıklı ortalama kuralı da vardır (Madde 14; bkz. raporlama dönemi rehberi).
- Bir öncülün kendi öncülleri varsa, önce onlar aynı yöntemle hesaplanır (özyinelemeli).
- Öncül kütlesi, ürüne girmeyen fakat süreçte dökülen, kesilen, yakılan veya kimyasal olarak değişen miktarları da içerir.
Hayali örnek: 1 ton ürününüz için tesisinizin kendi süreçlerinden atfedilen emisyon 0,40 tCO2e, 1,1 ton öncül kullanıyorsunuz ve öncülün özgül emisyonu 1,50 tCO2e/ton (doğrulama raporu şartları sağlanıyor). Özgül emisyon = 0,40 + 1,1 × 1,50 = 2,05 tCO2e/ton. Doğrulama raporu şartları sağlanmasaydı 1,50 yerine öncülün varsayılan değeri kullanılırdı. Tüm rakamlar hayalidir.
Bu rehber Uygulama Regülasyonu (AB) 2025/2547'nin (22.12.2025) metnine dayanır. Madde ve ek numaraları paragraf içinde verilmiştir; hüküm sizin durumunuza uyuyor mu diye mutlaka kaynak metni ve alıcınızın talimatını kontrol edin.
Kaynak sürümü notu: Bu rehberde 2023/956 maddelerine yapılan atıflar, Resmî Gazete'deki 16.5.2023 tarihli ilk metin ile Regülasyon (AB) 2025/2083'ün (OJ L, 17.10.2025) getirdiği değişikliklerin birlikte okunmasına dayanır. Birleştirilmiş (konsolide) metin elimizde olmadığı için, sonraki başka değişiklikler olabilir; kesin hüküm için yürürlükteki birleştirilmiş metne bakın.
Sık sorulan sorular
Tedarikçinin raporu doğrulanmamışsa?
Ek II A.1, madde 4–5: gerçek veri ancak akredite doğrulayıcının, ilgili sektörel kapsamla ve ilgili raporlama dönemi için düzenlediği rapordan alınabilir; aksi halde öncülün varsayılan değeri kullanılır.
Öncülün bir kısmı için gerçek, bir kısmı için varsayılan değer kullanabilir miyim?
Madde 15 buna izin verir.
AB'den aldığım öncülün emisyonu nasıl sayılır?
Ek III B: Birlik'te veya muaf ülkelerde menşeli öncülün özgül gömülü emisyonu sıfır sayılır.
Resmî kaynaklar
İlgili rehberler
Bu rehber bilgilendirme amaçlıdır; danışmanlık veya hukuki görüş değildir. Mevzuat zaman zaman değişir, karar vermeden önce yukarıdaki resmî kaynakları ve gerekirse bir gümrük/CBAM danışmanını kontrol edin.